Manastir Sukovo

Jedan od najzanimljivijih manastira u okviru Srpske pravoslavne crkve se nalazi u Eparhiji Niškoj. Manastir Uspenja Presvete Bogorodice je u narodu poznatiji kao manastir Sukovo, jer se nalazi u ataru istoimenog sela kod Pirota.

Ono po čemu je manastir Sukovo nadaleko poznat, između ostalog su i njegove vrlo neobične freske, ali i njegova vrlo interesantna istorija.

Istorija manastira Uspenja Presvete Bogorodice kod Pirota

Istorija ove Svetinje je prepuna zanimljivosti i vrlo često se prepliće sa narodnim predanjem. Postoje podaci da je na mestu današnjeg manastira još u doba kada su Rimljani vladali ovim predelima postojao hram. Posebno je zanimljivo što istorija manastira poseduje podatak koji je naveden u sačuvanom grčkom dokumentu da je upravo ovde bilo sedište Sukovske episkopije. Čak postoji i mapa koja potiče iz 1020. godine, na kojoj se jasno može videti da je ovde postojao grad Sukovo, te da je bio sedište episkopije.

Manastir Sukovo

Kasnija istorija manastira Uspenja Presvete Bogorodice kod Pirota nas vodi u 19. vek, kada je teritorija na kojoj se danas manastir Sukovo nalazi bila pod vlašću turskog Salaj bega.

Legenda kaže da je Salaj beg imao sina Emina, koji baš i nije bio dobre naravi. U to doba je na imanju kojim je vladao Salaj beg dolazio dečak Velja, koji je tu čuvao ovce. Legenda dalje veli da je Velja bio posve neobičan dečak, jer se često događalo da mu se u snu javljaju Sveci, ali i Presveta Bogorodica koja mu je u snu rekla da na mestu gde se danas nalazi manastir Uspenja Presvete Bogorodice postoji Svetinja koja je zatrpana i koju treba otkopati. Velji su, prema toj legendi neki verovali, a neki ne. Među onima koji su mu verovali je bio i sveštenik Jovan Madić iz Krupca, koji je i vodio brigu o Velji. U nekom trenutku je pop Jovan, uz Veljinu pomoć, ali i pomoć meštana sela Sukovo odlučio da počne otkopavanje. Naravno, nakon nekog vremana su pronašli kandilo i ikonu, koje su se nalazile u nekadašnjoj Svetinji.

Nažalost, sin Salaj bega je imao želju da oskrnavi otkrivenu Svetinju. Kako dalje veli legenda, kada je Emir to pokušao da učini, počeo je da bunca, a celo telo mu je bilo oduzeto. Salaj beg je u pomoć pozvao pravoslavnog sveštenika da mu očita molitvu, nakon koje je Emir ozdravio. Salaj beg je želeo da se zahvali pravoslavnim Svetiteljima, koji su učinili da njegov zluradi sin ozdravi, pa je od sultana dobio dozvolu da se na ovom mestu izgradi crkva posvećena Uspenju Presvete Bogorodice. Zbilo se to polovinom 19. veka, a kako beleži istorija manastira Sukovo, glavna manastirska crkva je vrlo brzo izgrađena i to za samo dve godine, odnosno od 1857. do 1859. godine.

Legenda dalje veli da Salaj beg nije bio škrtica, naprotiv. Postoje podaci da je uložio mnogo novca, a čak je ostalo zabeleženo da je govorio da crkva mora biti velika, onoliko koliko je bila velika Božja velikodušnost i blagodat kada je spasao njegovog sina.

Zabeleženo je i da je sveštenik Jovan prodao sve što je imao i došao u manastir Sukovo kod Pirota, a sa njim je došao i Velja, potonji monah Venijamin. Grob sveštenika Jovana se i danas nalazi u ovom manastiru, u priprati crkve, a odmah pored njega je grob monaha Venijamina.

Istorija manstira beleži podatak da je manastir Uspenja Presvete Bogorodice živopisan 1869. godine, te da su ga tokom Prvog svetskog rata opljačkali bugarski vojnici.

manastir uspenja bogorodice

Po završetku Drugog svetskog rata je obnovljen narteks, a 1974. godine je izvršena rekonstrukcija cele crkve.

Tek nedavno je obnovljena i priprata glavne manastirske crkve i to 2014. godine.

Manastir Sukovo kod Pirota je ženski, a iguman manastira je Otac Serafim. Za ovu Svetinju i njenu neobičnu istoriju, te ikone i freske koje je krase se mnogo više čulo nakon emitovanja emisije ” Duhovnici “ beogradske televizije Studio B.

Vredne monahinje uz pomoć igumana manastira Oca Serafima danas proizvode brojne prirodne preparate, na bazi domaćeg meda i lekovitog bilja, koji pomažu izlečenju mnogih oboljenja.
Od 1968. godine manastir Uspenja Presvete Bogorodice se nalazi pod zaštitom države.

Arhitektura manastira Sukovo kod Pirota

Osnova glavne manastirske crkve je u obliku trolista i ima tri polukružne apside. Na vrhu crkve se uzdiže kube, čija osnova je kružna i nad kojim se nadvisuje krst.

Krov je sačinjen od ćeramide, a sama crkva je građena kombinacijom tesanog kamena i vrućeg kreča.

Ikone i freske

Iako su freske i ikone ove Svetinje vrlo neobične, postoje i one koje prikazuju Svece na uobičajen način. Freske u manastiru potiču sa kraja 19. veka, kada je manastir Uspenja Presvete Bogorodice i živopisan.

Ikone manastira Sukovo su načinjene u skladu sa karakteristikama baroka, a ikonostas je posebno velelepan zahvaljujući maestralno urađenom duborezu.

sukovo ikone freske

Zanimljivosti

Kao što smo rekli na početku, zanimljivosti vezane za manastir Uspenja Presvete Bogorodice kod Pirota se mahom vezuju za ikone i freske koje se u njemu nalaze. U pitanju je, na prvom mestu freska na kojoj je prikazan Sveti Hristofor.

Postoje podaci da je Hristofor pre nego što je odlučio da strada za veru Hristovu zapravo bio ljudožder, pa se pretpostavlja da je zato i prikazan sa izduženom glavom, kakvu su imali pripadnici njegovog roda. Na drugom mestu je freska na kojoj je Preveta Bogorodica prikazana na posve neobičan i drugačiji način od uobičajenog. To je freska Presvete Bogorodice sa krilima, koja je jedinstvena u srpskom crkvenom slikarstvu.

Među nebrojene zanimljivosti koje su vezane za manastir Sukovo kod Pirota svrstava se i pronalazak stotinak predmeta od gline. Kako beleži istorija manastira ovi predmeti su pronađeni prilikom radova koji su 1974. godine vršeni na krovu glavne manastirske crkve. Do danas nije otkriveno ljivhovo poreklo i svrha, a čuvaju se u Muzeju Ponišavlja u obližnjem Pirotu.

Kontakt

Zvanična adresa na kojoj se nalazi ovaj manastir glasi: Manastir Uspenja Presvete Bogorodice, Sukovo bb, 18 322 Sukovo, Srbija.
Ukoliko želite da stupite u kontakt sa sestrinstvom manastira to možete učiniti na broj telefona 010 373 180 ili putem e – mail adrese msukovo@gmail.com

Lokacija i Google mapa

Kada krenete put ove Svetinje vrlo je verovatno da će vam biti potrebna mapa.

Manastir Uspenja Presvete Bogorodice se nalazi u kod Pirota i to na putu koji od Pirota vodi prema Zvonačkoj banji.

Manastir Sukovo je smešten u živopisnom predelu, nadomak reke Jerme, a ispod brega koji nosi naziv Carev kamen, u ataru sela Sukovo.