Manastir Tronoša

Srpski pravoslavni manastir Tronoša, koji je nekada bio muški manastir je naročito poznat po tome što je upravo u njemu svoje školovanje započeo veliki reformator srpskog jezika, Vuk Stefanović Karadžić.

Istorija manastira Tronoša, Loznica

Istorija manastira ne poseduje precizan podatak kada je manastir Tronoša sagrađen. U dokumentu poznatom kao ” Tronoški letopis “, koji potiče iz 1791. godine je navedeno da je ktitor manastira bila žena srpskog kralja Dragutina, Katarina. Pretpostavlja se da je manastir Tronoša sagrađen u periodu između 1276. i 1282. godine.

Dalja istorija manastira nije poznata sve do 15. veka, kada je zabeleženo da su ga spalili turski vojnici, kao i mnoge druge srpske Svetinje.

Manastir Tronosa

Glavna manastirska crkva je posvećena Vavedenju Presvete Bogorodice i podignuta je 1559. godine, a istorija manastira beleži podatak da je u to doba počela obnova ove Svetinje. Tadašnji iguman je bio Otac Jovan i zabeleženo je da je, najpre njegovim trudom i zalaganjem manastir dobio i prepisivačku školu, te da su se u njemu najpre prepisivale manastirske knjige. Potonji iguman, Otac Mihailo je obezbedio pomoć Rusije, pa istorija manastira beleži da je Ruska pravoslavna crkva u periodu između 16. i 18. veka obilato pomagala manastir Tronošu.

Sledeći podatak koji beleži istorija manastira jeste da je krajem 17. veka manastir Tronoša ponovo napadnut, te da je tom prilikom glavna manastirska crkva ostala bez krova.

Tokom trajanja Kočine krajine, na čelu srpski ustanika je između ostalih bio i arhimandrit ovog manastira. A za vreme Prvog i Drugog srpskog ustanka ustaničke vođe su sklapale dogovore upravo u ovoj Svetinji. Nažalost, to je dovelo do novih napada na manastir.
Bolnica za prihvat ranjenika je bila u manatiru Tronoša tokom Prvog svetskog rata.

manastir tronosa zanimljivosti

Manastir Tronoša je poslednji put napadnut i razoren tokom Drugog svetskog rata. Nažalost, osim manastirskog zdanja tom prilikom su oštećeni i brojni rukopisi i relikvije.

Manastir je obnovljen u dva navrata ito 1964. i 1987. godine, a povod za to je bilo 100, odnosno 200 godina od rođenja Vuka Stefanovića Karadžića.

Arhitektura manastira Tronoša, Loznica

Arhitektura manastira po stilu pripada raškoj školi srpske arhitekture. Osnova crkve je jednobrodna. Manastirski kompleks uz glavnu crkvu čine i : novi konak sa trpezarijom, Muzej u kome je stalna postavka o ranom školovanju Vuka Stefanovića Karadžića i izložbeni prostor. U sklopu manastira se nalazi i betonska česma, za koju je vezano zanimljivo predanje.

Naime, postoji verovanje da su ovu crkvu podigli Jug Bogdan i devet njegovih sinova, koji su u narodnom predanju korišćeni za opis oca i braće srpske carice Milice. Veruje se da su česma i kapela posvećena Svetom Velikomučeniku Panatelejmonu, koja se nalazi iznad nje podignute pred samu Kosovsku bitku. Sadašnja česma i kapela datiraju iz 1968. godine.

Ikone i freske

Freske koje se danas mogu videti u manastiru datiraju iz 1834. godine, a postoji podatak da su za freske zaslužni Mihailo Konstantinović iz Bitolja i Nikola Janković iz Ohrida.

Ikone u okviru ikonostasa su uglavnom delo Nikole Jankovića i potiču iz 1834. godine. Istorija manastira beleži podatak da je on zaslužan za sve ikone u okviru ikonostasa osim dve, za koje postoji podatak da su nastale 1866. godine.

Čitava crkva i ikonstas su osveštani 1834. godine i od tada je i uveden običaj poznat kao ” Ratarske sveće “.

Ratarske svece

Ratarske sveće

Kontakt

Zvanična adresa ove Svetinje glasi : Manastir Tronoša, Korenita, 15 302 Loznica. Ukoliko želite da stupite u kontakt sa manastirom to možete učiniti na broj telefona 015 846 003 ili putem e – mail adrese manastirtronosa@gmail.com

Zanimljivosti

Uvek kada se pomenu zanimljivosti vezane za ovaj manastir ne može a da se ne pomene ime Vuka Stefanovića Karadžića, koji je započeo svoje školovanje u manastiru Tronoša.

Među zanimljivosti vezane za manastir Tronošu se pominje i jedan zaboravljeni običaj koji je vezan samo za ovu Svetinju i održan do današnjih dana. Narodni običaj znan kao ” Ratarske sveće “ se održava svake godine pred Vaskrs i to na dan Velikog Četvrtka. Tada dva sela koja se nalaze u okolini manastira skupljaju priloge kako bi manastiru Tronoša priložili sveće koje su visoke 2 metra i teške preko 50 kilograma. Kako beleži istorija manastira, ovaj običaj ni u najtežim vremenima nije zaboravljan, a sprovodi se i danas.

Lokacija i Google mapa

Kada krenete put manastira Tronoše, vrlo je verovatno da vam mapa puta neće biti potrebna. Najpre zato što bilo koga da sretnete i upitate gde se nalazi ova Svetinja, rado će vas uputiti na pravi put, a i putokazi su vrlo uočljivi.

Manastir Tronoša se nalazi na nešto manje od 20 kilometara udaljenosti od Loznice i to na putu koji vodi prema Krupnju.